Büyük Çamlıca Koleji

Neler yapabilirsiniz?

— Çocuğunuzun okulda kalmasını sağlayın; çünkü okuldan uzak kalmak onları rahatlatmaz aksine kaygılarını pekiştirir.

— Korkuları hakkında çocuğunuzla konuşun ve onları azaltmaya çalışın.

— Okulla ilgili olumlu şeylerin üzerinde durun: Arkadaşlarla olma, en sevdiği konuyu öğrenme, oyun oynama gibi.

— Okula erken gidip okul bahçesinde sevdiği oyuncaklarla oynamasını sağlayın.

— Çantasına; ona evi ve sizi hatırlatacak resim, çıkartma ya da en çok sevdiği tüylü oyuncağını koyarak onu yüreklendirin.

— Ayrılırken ona gerçekçi bir şekilde gideceğinizi ve daha sonra görüşeceğinizi açıklayın. Sizin duygusal ve kaygılı davranmanız onun korkularını artıracaktır. Kapı aralığı, sınıf penceresi gibi yerlerden çocuğunuzu gizlice izlemeye çalışmayın.

— Ağlamadan ve itiraz etmeden ayrıldığınız günler için onu ödüllendirin.

— Sınıf öğretmeni ile görüşme düzenleyin.

— Ekstra destek ve yönlendirme için okul rehberlik öğretmeni ile görüşün.

Çocuğumun okul başarısına nasıl destek olabilirim?

Her çocuk okulda ve hayatta başarılı olma gücüne sahiptir ve her ebeveyn, aile üyesi buna destek olabilir. Sorun bunu nasıl yapacaklarıdır. Cevap sağduyulu davranmanın ve araştırmaların birleşiminden oluşmaktadır:

• Onlarla konuşun ve söylediklerini dikkatle dinleyin. Dinlemeyi öğrenmeyen çocuklar sınıfta yönergeleri anlamakta ve derse odaklanmakta güçlük yaşarlar.

• Çocuğunuzla okuyun, siz de okuyarak çocuğunuza model olun. Biliyoruz ki çocuklar anne ve babalarının davranışlarını özümsemektedirler.

• Televizyon izleme saatlerini sınırlandırın. Televizyonu ve interneti doğru kullanma alışkanlıkları kazanmasını sağlayın.

• Evde kitap, ansiklopedi, dergi, gazete gibi okuma araçlarını bulundurmaya özen gösterin.

• Onlarla birlikte sözlüğe, ansiklopediye bakın.

• Onlara ailenizle ilgili hikâyeler anlatın, sevdiğiniz şarkıları ve şiirleri paylaşın.

• Mümkün olduğunca müzelere, tarihî yerlere geziler düzenleyin.

• Onlarla günlük haberler hakkında tartışın.

• Onlara çalışmak için sakin, sessiz bir ortam hazırlayın.

• Ev ödevlerini gözden geçirin.

• Öğretmenleri ile düzenli olarak görüşün.

Çocuğum sıkça küfürlü sözler söylemekte, ne yapabilirim?

Öncelikle çocuğun küfürlü konuşmasının sebebi araştırmalıdır. Çocuğunuz aşağıdaki sebeplerden bir veya bir kaçından dolayı böyle konuşuyor olabilir:

Dikkat çekme: Bazı çocuklar ana babadan yeterli ilgiyi göremiyorlarsa dikkat çekmek için küfrederler.

Sarsılma: Bazı çocuklar için yetişkinleri şok etme, rahatsız etme eğlenceli olabilir. Ağızdan kaçıverme: İnsanlarda engellenme ya da kızgınlık hissedildiğinde, fiziksel bir gerginlik olduğunda küfürün ağızdan çıkıvermesi çok doğaldır. Çok engellenen, yaşama alanı çok daraltılan çocuk, kızgınlık olarak küfredebilir.

Savunma: Bazıları için kötü söz söyleme bir savunma davranışıdır. Küfür etmenin tam anlamıyla yasak olduğu çevrede yetişenler, isyan ederek bağımsızlıklarını göstermek isterler.

Olgunlaşma: Bazen de çocuklar yetişkin olmanın bir sembolü olarak kötü söz söylerler.

Akranları tarafından onaylanma arzusu.

Peki, neler yapılabilir?

Model olma: Eğer kaba ve küfürlü bir konuşma eğilimini kendinizde engelleyebiliyorsanız, çocuğunuzda bu kontrolü sizi taklit ederek öğrenecektir.

Dürtülerini ifade edebilme: Eğer çocuk, size olan kızgınlıklarını rahatlıkla dile getirebiliyorsa, bu özgürlüğe sahip ise, olumsuz duygularını belirtmek için daha az küfürlü sözcük kullanacaktır.

Tartışma: Bu kelimeler bir kâğıda yazılarak tanımlanır ve daha sonra tartışılır.

Görmezden gelme: Çocuklar kötü sözcükler kullandığında, anne babalar bu duruma pek fazla üzülüp şaşırmıyorlarsa çocukların bu sözcükleri söylemeleri için bir nedenleri kalmayabilir.

"Dilsizlik Oyunu": Ana babalar böyle durumlarda şoke olmaktan çok, sessizlik oyunu oynayarak çocuğu yönlendirebilirler. "Senin kullandığın kelimenin anlamı nedir?", "Anlamıyorum" denilerek çocuktan yanıtlaması istenir.

Yaratıcı olmaya özendirmek: Yaratıcı uğraşlar, yazınsal faaliyetler, spor vb. faaliyetler yaratıcılığı artırıp kötü söz kullanımını engeller.

Kötü sözcüklerin yıpratılması: Çocuk bu kelimeyi kullandığında 5 dakika boyunca bu kelimeyi söylemesini isteyin. Büyük olasılıkla bir daha kullanmayacaktır. Söylemek istemediği zaman; ancak kötü sözcüğü kullanmaktan dolayı verilen cezayı uyguladıktan sonra, istediğini yapabileceğini söyleyin.

Ciddi cezalandırmama: Eğer tehdit ederek cezalandırırsanız çocuğunuz bu kelimeleri yakalanıp cezalandırılmamak için, gizlice kullanmayı öğrenir.

Uygun olmayan bu sözcüklerin yerine, uygun kabul edilebilir sözcükler kullanması için çocuğu bilgilendirmek gerekir. Çocuk olumlu sözcük kullandığında, çocuğun övülmesi, teşvik edilmesi gerekir.

Çocuğuma sorumlu ve bağımsız çalışma davranışını nasıl kazandırabilirim?

Sorumluluk almak ve bağımsız çalışabilmek çocukların okuldaki ve hayattaki başarılarını etkileyecek çok önemli özelliklerdir. Çocuğunuza bu davranışları kazandırmak için şunları yapabilirsiniz:

Kurallar oluşturun: Her evin çocukların bilmesi ve bağlı kalması gereken kurallara ihtiyacı vardır. Kuralları belirlerken çocuğunuzun yardım etmesini sağlayın ve çocuğun bu kurallara tutarlı şekilde uymasını sağlayın. Örneğin yatma saati 21:30-22:00 arası ise çocuğunuzun düzenli olarak, her gün bu saatlerde yatmasını sağlayın(Çok özel durumlar olabilir, özel bir kutlama ya da gezi gibi bu durumu çocuğunuza açıklamalı ve kurallara uygun hareket etmesini sağlamalısınız.) Çocuğunuzun davranışlarının sorumluluğunu alacağından emin olmasını sağlayın. Eğer öğretmeni sınıfa geç geldiğini ve dersi böldüğünü söylüyorsa otomatik olarak çocuğunuzu savunmayın, olayı onun tarafından dinleyin bir de.
Doğruysa sonuçlarına katlanmalıdır. Çocuklarınızla evde düzenli olarak yapabilecekleri, makul işler belirleyin. Bu işleri listeleyip buzdolabı üzerine ya da odalarına asabilirsiniz. Küçük çocuklar masayı kurmaya yardım edebilir ya da oyuncaklarını oyuncak kutusuna kaldırabilir. Daha büyük çocuklar yemek yapmaya, bulaşıkları temizlemeye yardım edebilirler. Çocuğunuza bir işi parçalara bölerek adım adım yapmayı gösterin. Bu yapacakları her işte işlerine yarayacaktır; giyinirken, odayı temizlerken veya bir ev ödevini yaparken. Okula hazırlanmak, zamanında kalmak gibi davranışları kazanmalarında onlara neler yapmaları gerektiğini hatırlatın ancak yardım etmeyin ve bu ihtiyaçlarının sorumluluğunu almalarını sağlayın.

Çocuğum tırnaklarını yiyor, ne yapmalıyım?

Tırnak yeme davranışının çok çeşitli sebepleri olabilir. Çocuk, herhangi bir nedenden dolayı yaşadığı üzüntü, sıkıntı, korku ve öfke duygularını bu davranışla dışa vuruyor olabilir. Yine çocuk, kendine duyduğu güvensizliği bu şekilde ifade edebilir. Bunun yanında; aile içinde aşırı baskıcı ve otoriter bir eğitim uygulanması, çocuğun cezalandırılmaktan ve eleştirilmekten dolayı duyduğu kaygı, aile içinde veya çevresinde tırnak yiyen bir modelin varlığı, çocuğun kendisini aile içinde değersiz hissetmesi, ailenin zor bir dönemden geçiyor olması ve yaşanan huzursuzluklar bu davranışın gelişiminde rol oynayabilir. En kalıcı çözüm davranışı ortaya çıkaran sebepleri bulup onları ortadan kaldırmaktır. Çocuğun tırnağına acı biber, oje, uhu vb. maddeler sürme, çocuğu bu davranışından dolayı azarlamak, eleştirmek, korkutmak, cezalandırmak doğru bir çözüm yolu değildir. Bunlar çocukta bu davranışının pekişmesine yol açabilir. 3-4 yaşına kadar görülen tırnak yeme davranışını anne babalar görmezden gelebilirler. 4 yaşından sonra da devam etmesi durumunda önlem alınmalıdır. Çocuğa duygu ve düşüncelerini rahatça ifade edebileceği bir ortam sağlanırsa bu davranış azalabilir. Çocuk üzüntü, sıkıntı, öfke gibi duygularını anne babasıyla paylaşabilirse bu duygularını dışa vurma yolu olarak tırnak yemeyi seçmeyecektir. Çocuğa bu davranışın doğru bir davranış olmadığı, kendisine zarar verdiği uygun bir dille anlatılabilir. Kız çocuklarına düzgün ve bakımlı tırnakların onu güzel, erkek çocuklara ise yakışıklı gösterdiği söylenebilir. Çocuk bu davranışı ilgi çekmek için yapıyorsa tırnak yediği zamanlarda çocukla ilgilenilmemelidir. Çocuk tırnak yediği zaman ilgisi başka tarafa çekilebilir. Oynamak istediği bir oyun, izlemek istediği bir çizgi film, yapmak istediği bir etkinlik işe yarayabilir. Çocuk gece tırnak yiyorsa hatırlatıcı olması için yatmadan önce onu rahatsız etmeyecek kalınlıkta bir eldiven giydirilebilir. Tırnak yemenin yerine geçebilecek sakız, kuruyemiş vb. bazı durumlarda işe yarayabilir. Bu durumun değişmesi için çocukda istekli hâle getirilmeli ve değişim için çaba harcaması sağlanmalıdır. Çocuk kendi tırnak bakımıyla ilgilenir hâle getirilebilir. Tırnak bakımının sorumluluğunu alır, tırnaklarını kendisi keser, törpüler ise bu davranışı yapması önlenebilir.

Çocuğumun dikkat süresini nasıl artırabilirim?

Çocukların dikkat süreleri birbirlerinden farklılık gösterir. Bununla birlikte çocuğunuzun bir etkinlikte daha uzun süre ve daha dikkatli zaman geçirmesini görmek ebeveynler için mutluluk vericidir. Çocuğunuzun dikkat süresini ona yardım ettiğiniz anlamadan eğlenceli vakit geçirerek artırabilir ve bundan faydalanmasını sağlayabilirsiniz. Öncelikle gerçekçi olmak önemlidir. Çocuğunuzun şu anki dikkat süresini belirleyin ve bunu adım adım artırmayı hedefleyin. Çocuğunuz yapbozlarla oynamaktan hoşlanıyorsa onunla birlikte yapboz yapın örneğin çocuğunuzun dikkat süresi 10 dakika, 10 dakika hiç bölünmeden bu etkinliği birlikte yapın daha sonraki günlerde ve haftalarda bu etkinlikle daha fazla vakit geçirmesini sağlayarak önce ilgilendiği süreyi 15 dakika sonra da 20 dakikaya çıkarmayı hedefleyin. Çocuğunuz harfleri öğreniyorsa farklı etkinlikler yaparak çalışın. 10 dakika harfleri yazdıysa 1-2 dakika ara verin sonra evinizde o harflerle başlayan eşyaları bulmaya çalışın. Eğer kitap okuma çalışması yapıyorsanız yine birlikte bölünmeden okuyarak ve okuma etkinliğinin süresini adım adım artırarak dikkat ilgi süresini artırabilirsiniz. Bu etkinlikleri yaparken çocuğunuzu yüreklendirmeye ve çabası için ödüllendirmeye özen göstermeli, sabırsız davranmamalı ve hayal kırıklıklarınızı ona yansıtmamalısınız. Belirli bir hedef doğrultusunda çalışmak, çocuğunuzun dikkat süresini artırmada olumlu rol oynayacaktır. Odasına bir poster asarak birlikte yaptığınız etkinlikleri ve sürelerini yazabilir, bu etkinliklerle ilgilendiği süre arttığında (örneğin 5 dakika daha fazla ilgilenmekte) onu çabasından dolayı ödüllendirebilirsiniz.